بام سبز یا باغ بام

۱۸ مصالح ساختمانی جدید که می تواند ساخت و ساز را متحول کند
05/03/2020
بام سبز و باغ بام

بام سبز

بام سبز (Green Roof) یا باغ‌بام (Roof Garden)  بامی است که بر روی سطح آن گیاهان رشد می‌کنند. تنوع گیاهی بام سبز می‌تواند از بام پوشیده از چمن مصنوعی تا  گیاهان طبیعی باشد. نوع گیاهان انتخابی بسته به نوع آب و هوا و شرایط اقلیمی مختلف متفاوت است.

روف گاردن یا به عبارتی بام سبز در فارسی به معنای ایجاد یک فضای سبز بر روی محیطی با ارتفاع بالاتر از سطح خاک زمین همچون پشت بام منازل یا حتی کف لاوی یا حیاط ساختمان که سقف پارکینگ را تشکیل می دهد  می‌باشد.

 به عبارت مهندسی، روف گاردن یک سیستم سبک وزن طبیعی است که امکان رشد گیاهان را بر روی مناطقی همچون پشت بام فراهم می سازد. طراحی و اجرای باغچه ی پشت بامی و یا فضای سبز پشت بامی بسته به سازه ی به کار رفته در ساختمان، اقلیم آن منطقه و همچنین سلیقه مشتری، می تواند متفاوت باشد.

مزایای بام‌ سبز

  • تأمین فضایی سازگار و مطبوع برای کاربران ساختمان
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا
  • ایجاد محیطی سبز، زیبا و نیمه عمومی (مشاعی) برای ساکنین ساختمان و بالا بردن کیفیت زندگی
  • ایجاد منظر شهری سبز و کاهش آلودگی
  • کاهش بار گرمایش (با افزودن توده و لایه عایق حرارتی) و سرمایش بنا (از طریق سرمایش تبخیری)
  • کاهش اثرات گرمایش و تغییرات آب و هوایی شهری
  • افزایش محدوده زندگی
  • کاهش سیلاب
  • تصفیه هوا و کاهش CO2 هوا
  • کاهش و تعدیل شدت صداهایی که تا db18 وارد ساختمان می‌شود و به میزان db3 یا بیشتر خارج می‌شود.
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا.
  • بالا بردن طول عمر غشای بام (دو یا سه بار بیشتر) با محافظت از آن در برابر اشعه‌ها UV مضر و صدمات آب و هوایی.
  • افزایش ارزش ملک
  • کاهش هزینه نگهداری از سقف – کشت روی بام به شکل گسترده، نوعی پوشش محافظ را تداعی می‌کند، سطح کاشته شده خود محافظت و نگهداری می‌شود و به عبارت دیگر، نگهداری از بام به حداقل می‌رسد.

 

انواع بام سبز

 

باغ بام‌ها را بر اساس سیستم اجرایی به سه دسته اصلی تقسیم می‌کنند:

    سیستم گسترده (extensive)

    سیستم متمرکز (intensive)

    سیستم مدولار یا جعبه گیاه (planter box)

    سیستم ترکیبی (synthetic)

سیستم گسترده

برای سیستم گسترده از واژه Green Roof یا بام سبز استفاده می‌شود. این سیستم به نام مقطع کم ارتفاع یا اجرا با ضخامت کم نیز شناخته می‌شود. این نوع بام فقط شامل یک یا دو نوع گیاه و محیط کاشت کم عمق می‌باشد. معمولاً این سیستم برای زمانی‌که حداقل بار وزن مدنظر باشد به کار گرفته می‌شود. در این سیستم معمولاً گیاهان به عمق ۴۰ تا ۱۰۰ میلی‌متر استفاده می‌شوند. حدود بار نهایی بام تقریباً بین ۵۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم بر مترمربع در حالت اشباع می‌باشند.

سیستم متمرکز

برای سیستم متمرکز از واژه Roof Garden یا باغ بام استفاده می‌شود. این سیستم به نام مقطع عمیق یا باغ بام نیز شناخته می‌شود. این نوع بام سبز شامل انواع مختلفی از گیاهان می‌باشد و مشابه یک پارک طراحی می‌شود. برخی از بام‌های سبز دارای درختان بزرگ و آب‌نماهایی می‌باشند که این موضوع خود احتیاج به تقویت اساسی سازه دارد. این سیستم اغلب نیازهای سازه‌ای جدیدی را برای بام الزامی می‌کند، به ویژه برای بام‌هایی که دسترسی عمومی نیز داشته باشد.

سیستم مدولار یا جعبه گیاه

در این سیستم گیاه و محیط کاشت آن در جعبه‌های مخصوصی که تمام یا بیشتر بام سبز را می‌پوشاند، نگهداری می‌شود. در سیستم غیر مدولار محیط کاشت یک لایه پیوسته بر روی بام سبز می‌باشد. در سیستم مدولار این محیط ناپیوسته هست. این مدل از بام سبز برای پروژه‌های مسکونی و ساختمان‌های متعارف مناسب بوده و در حال حاضر در شهرهای مختلف در حال طراحی و اجرا می‌باشد.

سیستم ترکیبی

این نوع بام ترکیبی از دو سیستم گسترده و متمرکز است و دارای فواید دو بام ذکر شده‌است، اما دارای ظرفیت بار بیشتری است. در عین حال سبز شدن در داخل پانل‌های گسترده سبک وزنی صورت می‌گیرد.

اجزای بام سبز

اجزای بام سبز را میتوان به چند دسته کلی تقسیم کرد:

اجزای بام سبز

  • لایه پوشش گیاهی (Plant Layer) :

 از آنجایی که بامهای سبز تا حد امکان سبک طراحی میشوند، اغلب شامل گیاهانی هستند که بتوانند در خاک کم عمق و با مراقبت و نگهداری کم رشد کنند.

  • محیط کشت (Growing Medium) :

فضایی که گیاهان در آن شروع به رشد و نمو میکنند. .محیط کشت به واسطه الزامات خاص سازه ای باید وزن کمی داشته باشد به همین دلیل نسبت به خاک معمولی تفاوتهایی دارد. در این حالت باید از محیطی برای کشت استفاده کرد که حتی الامکان سبک بوده و وزنش حدود 900 کیلوگرم در هر متر مکعب در حالت مرطوب باشد. یک مخلوط معمولی مرکب از یک سوم ماسه، یک سوم سنگهای متخلخل و یک سوم گیاخاک مصنوعی (ترکیبی از چوب پوسیده و کود نباتی) محیطی مناسب را تشکیل میدهد.

  • لایه زهکش:

لایه زهکش خود می تواند مجموعه پیچیده ای از لایه های دیگر به شرح زیر باشد:

  • لایه صافی(Filter Layer): در بین محیط کشت و لایه زهکش فیلتری قرار دارد که رطوبت را از محیط ریشه ها دور می کند و مانع از گندیدگی ریشه ها می شود. این فیلتر می تواند شامل یک بافت پارچه ای باشد . این فیلتر حتی میتواند لایه ای از شن و ماسه باشد.
  • لایه مانع ریشه ها(Root Barrier): لایه ای است که به خوبی از نفوذ ریشه ها و آسیب زدن آنها به عایق کاری و غشاء سقف جلوگیری می کند.
  • صفحه زهکش(Drain Board): یک صفحه سه لایه است که لایه بالایی عمل فیلتر را انجام می دهد و آب اضافی را از قسمت ریشه ها دور می کند. این لایه همچنین به عنوان لایه محافظ ریشه ها عمل می کند. لایه وسطی که به شکل کاسه های مخروطی شکل است آب اضافی را از ریشه ها دریافت کرده و در خود نگه می دارد. لایه پایینی یک فیلتر پارچه ای است که مانع از آسیب دیدن غشاء و عایق می شود.
  • لایه محافظ: این لایه شامل پوشش هایی است که بام و سیستم عایق کاری را از نشت کردن و نفوذ آب حفاظت می کنند. این صفحه می تواند باریکه ای از بتن سبک، صفحه ای از عایق محکم، ورقه ضخیم پلاستیکی، ورق مسی، یا ترکیبی از اینها، بر حسب ویژگی های طراحی و کاربرد بام سبز باشد.
  • لایه عایق کاری رطوبتی (Water Proofing) :

لایه عایق کاری (مثل ژئوممبران) بام را از نشت کردن و چکه کردن محافظت می کنند.

 

 كاربرد سنگ و موزائیک پليمري درنیکا در بام سبز

 با توجه به مشخصات و تنوع بسیار زیاد در طرح و رنگ ، سنگ و موزاییک پلیمری جهت استفاده در روف گاردن مورد استقبال قرار گرفته است. در ادامه ضمن معرفی موزاییک پلیمری درنیکا به مزایای استفاده از آنها برای بام سبز و کاربردهای آن پرداخته شده است.

موزاییک پلیمری و دلیل استقبال از آن در بام سبز

موزاييک پليمري کفپوشی است فوق متراکم ، در حقيقت يک جور بتن خود متراكم (SCC) است که تراکم خود را از طريق فرآيند پليمريزاسيون (رزين سنگ مصنوعي و يا رزين پليمري) و از طريق لرزش روي ميز ويبره به دست می آورد و از ماسه ، سيمان ، سنگ دانه، رزين سمنت پلاست (فوق روان كننده پلي كربوكسيلات) ، رنگدانه‌هاي شيميايي و آب  در ابعاد و طرحها و رنگهاي متنوع توليد مي‌شود.

بدلیل مشخصات زیر استفاده از موزاییک پلیمری در بام سبز بسیار مورد توجه قرار گرفته است:

  • وزن بسيار سبك (وزن تنها 25 تا 30 كيلوگرم بر متر مربع) و ضخامت حدود 1.5 سانتيمتر
  • تراكم بالا جهت مقابله با شكستگي
  • مقاوم در شرايط يخبندان
  • طرحهاي متنوع جهت ايجاد فضاي دلنشين در پشت بام و روف گاردن
  • ليز نبودن سنگ و موزاييك پشت بام
  • امکان تولید در طرح و رنگ متنوع و مطابق با طراحی معماری بام سبز
  • امکان ترکیب با چمن مصنوعی و دیگر مصالح

ترکیب موزاییک پلیمری با چمن مصنوعی

ترکیب موزاییک پلیمری و چمن مصنوعی در روف گاردن

از سنگ و موزائیک پلیمری و ترکیب آن با چمن های مصنوعی با ارتفاع مناسب  متوان جهت ایجاد روف گاردن در پشت بام استفاده نمود.  چمن مصنوعی فرشی بافته شده از نخ های پلی اتیلنی است که در فضاهای مختلف کاربرد دارد. میتوانیم با چمن مصنوعی زیر محوطه گلدان ها و پاسیو بالکن ها،تراس و روف گاردن، راه پله ها را تزئین کنیم.

گلدان ها و پاسیو بالکن ها،تراس و روف گاردن، راه پله ها را تزئین کنیم

چمن مصنوعی مناسب بین سنگ يا موزاییک پليمري بهتر است دارای سه ویژگی باشد:

  • بکیگ مقاوم (جلوگیری از سست شدن برگهای چمن)
  • ویتکس (وزن نخ بالا) (مقاومت در برابر فرسایش)
  • ارتفاع الیاف بلند (زیباتر دیده شدن فضا)

تصاوير زير  پشت بام روف گاردن پروژه آپارتمان شخصي در نياوران كه با استفاده از موزاييك پليمري گرونا 40 در 60  درنيكا اجرا شده است را نشان مي‌دهد. در اين پروژه جهت ايجاد فضاي زيباي روف گاردن از طرح بسيار زيباي گرونا بهره گرفته شد كه با ايجاد فاصله بين آنها و استفاده از فضاي سبز و مصالح دانه‌اي طرح مورد نظر كارفرماي محترم اجرا گرديد. در انتخاب طرح و رنگ كارفرما دقت خوبي به خرج داد و با مشاوره كارشناسان درنيكا سنگ و نيز اجراي بسيار خوب سنگ پليمري، فضاي بسيار زيا و دلنشين ايجاد گرديد.

ایجاد مسیرهای دسترسی با موزاییک پلیمری در بام سبز

مسیر های دسترسی از اصلی ترین مواردی هستند که در طراحی دکوراسیون روف گاردن و محوطه سازي باید به آن ها توجه کرد. شما برای این که یک طراحی دکوراسیون فضای باز موفق داشته باشید، باید کاری کنید تا افرادی که روی این مسیر ها قدم می گذارند، از قدم زدن و طی کردن مسیرها احساس رضایت کنند. استفاده از موزاييك و سنگ فرش با طرح و رنگ متنوع و طراحي چيدمان مناسب با استفاده از تركيب رنگها و طرحها در ايجاد مسيرهايزيبَا بسيار موثر مي‌باشد.

ایجاد مسیرهای دسترسی با موزاییک پلیمری در بام سبز

ترکیب موزاییک پلیمری ، مواد و مصالح همچون جمله چوب ، سنگ ریزه ، تخته سنگ ، شیشه های رنگی ، سرامیک و فلز با گیاهان ، گلها و درختچه های تزیینی ، بوته های کوتاه وحتی خزه ها، بسیار زیبا و جذاب به نظر میرسه و در محوطه سازي روف گاردن استفاده از اين تركيبها بسيار موثر مي‌باشد.

ترکیب موزاییک پلیمری ، مواد و مصالح همچون جمله چوب ، سنگ ریزه ، تخته سنگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!