آشنایی با انواع مصالح سنگی ، شن و ماسه، استانداردها و مشخصات فنی آنها جهت استفاده در بتن و ملات

ترکیب مواد و مصالح
کاربرد انواع موزاییک حیاط در طراحی حیاط منزل، محوطه سازی حیاط، محوطه سازی فضای سبز و محوطه سازی باغ و ویلا
04/19/2020
موزاییک پشت بامی سبک درنیکا، کفپوش روف گاردن
آشنایی با مصالح ساختمانی نوین جهت سبک سازی ساختمان
04/19/2020
نحوه اجرای واش بتن

در این مقاله ابتدا انواع مختلف شن و ماسه و کاربردهای انها در ساختمان بررسی و در ادامه استانداردهای مرتبط با مصالح سنگی و مشخصات آن در تهیه ملات و بتن معرفی شده است.

انواع شن و ماسه

اندازه شن و ماسه تعیین کننده انواع آن می باشد که مطابق استاندارد ملی ایران به شماره 302 تعیین و تعریف شده است. شن و ماسه برای کار و مصارف ساختمانی به دو گونه تهیه می شود که عبارت است از شن و ماسه طبیعی و شن و ماسه شکسته.

همانطور که از نام آنها مشخص است شن و ماسه طبیعی بصورت عادی در طبیعت وجود داشته و پس از سرند کردن و شستن آماده استفاده می‌باشند. بستر رودخانه ها و سواحل منبع طبیعی شن و ماسه سرند شده می باشند و پس از الک کردن و جداسازی بر اساس دانه بندی بصورت شن و ماسه به فروش می رسند. ماسه شکسته ماسه هایی هستند که از اسیاب کردن سنگهای معدنی بدست می آیند و تیز گوشه هستند.

مطابق استاندارد 302 برحسب ابعاد دانه بندی می توان شن و ماسه را به دسته های شن درشت دانه، شن متوسط، شن ریز دانه، ماسه درشت دانه، ماسه متوسط، ماسه ریز و ماسه بسیار ریز دانه تقسیم نمود که هر یک متناسب با ویژگی های خود مورد استفاده قرار می گیرند. بطور کلی دانه هایی که قطر آنها بین 0.02 تا 2 میلی متر باشد را ماسه می گویند که اهم کاربرد انواع ماسه در ساخت انواع ملات، بتن و غیره می باشد.

و به همین ترتیب به دانه هایی که قطرشان بزرگتر از 2 میلی متر باشد شن گفته می شود که اهم کاربرد انواع شن در، صنعت بتن سازی،شیشه سازی،سنباده سازی،پی ریزی ساختمان، ساخت مصالح پیش ساخته و غیره می باشد. در جدول زیر اندازه دانه بندی انواع شن و ماسه بر حسب استاندارد نشان داده شده است.

شن و ماسه

جدول شماره 1- ابعاد دانه بندی انواع شن و ماسه

و نکته آخر اینکه در صنعت ساختمانی دسته بندی هایی بر حسب ابعاد و شکل ظاهری شن و ماسه صورت گرفته که متناسب با کابرد محصول در مصارف مختلف می باشد که عبارت است از:

دسته بندی انواع ماسه بر حسب ظاهر:

ماسه گرد (ماسه بادی)

ماسه شبه گرد

ماسه گوشه دار

ماسه مخلوط

و به همین ترتیب برای انواع شن نیز برحسب ظاهر نامگذاری های زیر صورت گرفته است:

شن ریز

شن نخودی و بادامی

شن سوزنی

شن پولکی

بهترین و باربرترین شکل دانه از نظر هندسی برای مصرف در بتن شکل نزدیک به کره است و هر قدرشکل به صفحه نزدیک تر باشد ویا دراز باشد نامطلوب بوده و قطعه ریخته شده با آن از مقاومت کمتری برخوردار می باشد به همین دلیل مجموع دانه های دراز وپهن مورد مصرف دربتن نباید از 15 درصد مجموع شن وماسه بیشتر باشد .

همچنین در برخی از معادن شن و ماسه تقسیم بندیهای زیر رایج است:

الف- ماسه طبیعی:

ماسه های طبیعی ماسه های رودخانه ای هستند که از بستر رودخانه ها استخراج می شوند. ویژگی های این ماسه ها گرد گوشه بودن انهاست. به دلیل گردگوشه بودن اگر از این ماسه در بتن ریزی به خصوص بتن استفاده شود در گوشه ها و فضاهای خالی کوچک به خوبی جای میگیرند و این فضاها را پر میکنند.

برای تولید ماسه طبیعی ، ابتدا شن و ماسه های موجود در طبیعت ( اغلب شن و ماسه های باقی مانده در بستر رودخانه ها) را به محل کارخانه حمل کرده و با تجهیزات و فرایندی خاص شسته می شود .

سپس ماسه ها را به وسیله الک‌های مخصوص ، طبق نیاز مصرف کننده یا استاندارد دانه بندی نموده و عرضه می گردد.

یکی از جداسازی های ماسه طبیعی براساس سایز ماسه است . سایز ماسه با توجه به خروجی از الکها(سرندها) مشخص می شود.

ماسه طبیعی عمدتا در سایزهای 0-6 میلی متر ( طبیعی 06) و 0-8 میلی متر ( ماسه طبیعی 08) تولید می شود. هر کدام از سایزهای ماسه طبیعی کاربرد خاص خود را دارد .

ب- ماسه های شسته یا دوبار شور:

هرچه ماسه بیشتر شسته شود خاک مخلوط با ان کمتر میشود. وجود خاک در ماسه یک حسن و یک عیب دارد. عیب ان این است که ذرات خاک اطراف دانه های ماسه قرار میگیرند و باعث می شوند تا سیمان نتواند به خوبی اطراف دانه های ماسه قرار گرفته و انها را به هم بچسباند بنابراین هرچه خاک ماسه کمتر باشد چسنبندگی سیمان وماسه در نتیجه مقاومت ملات یا بتن مورد نظر بیشتر خواهد شد.

از طرفی حسن وجود خاک در ماسه این است که به دلیل خاصیت خمیری خاک ملاتی که با ماسه خاک دار ساخته می شود به راحتی شکل میپذیرد و کار کردن با این ملات برای دوستان بنا راحتر است.

البته باید توجه شود اگر مقدار خاک ماسه از حدی(۴درصد) بیشتر شود ملات خاصیتش کم شده و مقاومت و چسبندگی لازم را نخواهد داشت به علاوه برای جبران گیرش بین ماسه و سیمان، مجبور به اضافه کردن سیمان و هدر رفت بیهوده ان خواهد شد.

ج- ماسه های شکسته:

ماسه هایی هستند که از اسیاب کردن سنگهای معدنی بدست می ایند و تیز گوشه هستند.

حال با توجه به توضیحات بالا انواع به اصطلاح بازاری ماسه را معرفی میکنیم. و به کاربرد هرکدام در ساختمان میپردازیم:

الف- ماسه طبیعی دوبار شور :

همانطور که گفته شد این ماسه خاک کمی دارد و راحتر فضاهای خالی را پر میکند. بنابراین در ساخت بتن و ساخت دوغاب پشت سنگها و کاشی ها باید از این نوع ماسه استفاده کنیم. زیرا در ساخت بتن شکل پذیری روی کار برایمان مهم نیست و مهمترین مطلب مقاومت بتن است بنابراین ماسه باید خاک خیلی کمی داشته باشد تا مقاومت ان افزایش یابد. همین طور در ساخت دوغاب سنگها و کاشیها نیز هدف کسب مقاومت و چسبندگی حداکثر و پر کردن فضاهای خالی و پرشدن خلل و فرجهای پشت سنگ یا کاشی است که تمام این موارد را ماسه طبیعی دوبار شور دارد.

ب- ماسه شکسته شسته:

از این ماسه یا ماسه شکسته به شرطی که میزان خاکش قابل قبول باشد در ساخت ملات دیوار چینی استفاده میشود. چون برای پخش کردن ملات روی ردیفهای چیده شده دیوار وجود مقداری خاک باعث شکل پذیری بیشتر و کارکرد راحتر میباشد. از طرفی مقاومتی که از ملات ماسه سیمان انتظار داریم به اندازه بتن نیست و این ماسه گزینه مناسبی برای دیوارچینی میباشد.

ج- ماسه کفی:

خاک این ماسه از ماسه ذکر شده در قسمت قبل نیز بیشتر بوده و شکل پذیری بیشتری تیز دارد. وجود خاک باعث میشود در کارهای شیب بندی کف و سیمانکاری حرکت شمشه و کروم گیری راحتر شود و به راحتی شیب دلخواه را به ملات بدهیم البته باید توجه شود خاک این نوع ماسه هم از ۴ درصد بیشتر نشود.

استانداردهای ملی مرتبط با شن و ماسه

مشخصات فنی مورد نیاز مصالح جهت استفاده در ملات و بتن به ترتیب در استاندارد ملی شماره 299 : (ماسه برای ملات سیمانی) و استاندارد ملی شماره302: (سنگدانه های بتن -ویژگی ها) ارائه شده است. در استانداردهای مذکور مصالح سنگی و مشخصات آنها بطور کامل تشریح شده است. تولید موزاییک پلیمری با کیفیت بستیگ زیادی به کیفیت شن و ماسه دارد. لذا درنیکا سنگ در این ارتباط بیشترین کنترل کیفی را روی مصالح سنگی انجام می‌دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: Content is protected !!